Een durrepie an de Waol

Winkelen in Rezoord

Rezoordse winkeltjes en kleine tot middelgrote bedrijfjes.

LEMME IN GEDOCHTE ’S GAON KUIERE LANGS DE ZAEKIES  EN BEDRIJFFIES die d’r wazze in Rezoord van 1950 – 1960.

Azze we zôô ‘s anderander straetjies af gaon en wat zaekies en bedrijffies gaon bespreke die we teuge komme dan kommie d’r achter dat Rezoord d’r een barren dot hep gehad.

Lemme ’s bove an beginne : bij de Maurusweg. Drek ‘t êêste huissie an de rechse kant, daer hebbie ‘t posketoor van Romboutte die ok dôôdbidder was voor de niet karkelijke. Daernaest hebbie de elektriciteit zaek van J. Blaek en die is d’r nou nog steeds. Daer bezije zat kapper Rombout en daer weer naest, in êên pand, Lijssie de Mik mit kaes en worst saome mit Drogisterij Hooimeijer (laeter is daer Maeskant in gaon zitte). Hooimeijer was ok dôôdbidder maor dan voor de karkelijke Rezoordenaers. Drek naest de drogisterij zat Melkboer Hooimeijer mit een zuivelzaekie, laeter wier dut ‘t zaekie van Bramme (Bram Lopik). Die Bram Lopik was ok nog venter. Ietsie vedder hanne we een segaorezaekie van Saor Bol. Daer weer naest hanne we ‘t volksbelang waer Hannes van ’t Hof kapper was en azze we dan een stukkie deur lôôpe krege we Olieman Visser. Nou momme een hêêl end deur lôôpe om bij dakdekker Bertus de Ruiter an te komme. Dan momme deur naer acheran de Maurusweg tot ‘t hoekie waer ie ‘t rondjie rond het plantsoentjie kreeg. Op d’n hoek zat Sanders mit tijdschrifte, daer bezije zat Plaisier de melkboer (laeter Arie.v d Wilt) die ok venter was. Hier weer naest zat ok Kanters mit z’n loos en weunhuis waeruittie ok verkôôp dee as z’n zaekie geslote was. Laeter is tie in deuze loos een soort Cash en Carry begonne die nog weer laeter verhuist is naer de Pruimendijk. Azze we dan vedder hut rondjie deurlôôpe komme we an d’n andere kant ‘t kruijenierszaekie van Kanters teuge.

Nou momme weer trug en oversteke. We komme dan bij straetemaoker Luymes en Bal die net voor de wurft van ‘t viaduct naer ’t Durp (Rekark) zat. We lôôpe weer vedder naer bovene dan komme we de elektriciteitzaek van v d Linden (laeter Hartensveld) teuge en daer net ietsie v’rbij Haolem de kolenboer. Amme dan weer een stukkie vedder lôôpe komme we v’rbij Rôôjeburg de stoffeerder en nog weer een bietjie vedder ha je slaeger de Ruiter. Nog weer vedder, nét voor Ringelberg, zat Blaek waer ie kouse kon stoppe, daer weer naest hebbie Ringelberg Touringcar en ok mevrouw Ringelberg mit t’r manefacture. Weer een klaain stukkie vedder zat Liebeek mit een kantoor/boekhandel. Nog een stukkie vedder krege we kruijenier Jamin A. van Ooije (laeter Klootwijk). Azze we nou weer iets vedder deur lôôpe komme we bij Koos Kok die segaore had en daer weer naest zat Alderlieste mit kruijenierswaor. Ietsie vedder Ritmêêster de schoemaoker en een paor huize vedderop zat Garrit Bestebreur (Bestebreurtie, z’n bijnaom was Garrit tun beer) de hondehandelaer, en weer ietsie vedder Blaek mit schoeneverkôôp.

Zôô dan hewwe we de Maurusweg gehad en je ken toch niet anders zegge as tat tat toch al aerdugen dot ondernemers wazze hee.

Kwan ! Dan zelle we ‘s naer de straetweg gaon dan beginne me bij de Tol, waer Rezoord begint en dan gaone me richting de Krom. Azzie niet en weet waer of tat tat is, de Krom dat is de bocht bij de Jong tours en viaduct achterambacht. We lôôpe dus naer de krom en dan ziene we kortbij de Tol, an de linkse kant, boederij de Joachimshoeve van de femilie van d’n Hoek. Dut stik straetweg hietende vroeger de Rijsoordse steeg, halverweeg komme me langs vêêhandelaer de Bruin en nét voor de Jong tours ziene we fruitteelder en fruithandelaer Nunnikhove. Nou wazze dut maor een handjievol bekende,  je zou d’r nog veul meer op kenne noeme want we hadde in Rezoord ok bar veul boere en tuinders maor dat wazze d’r zôô veul damme marge hier nog zouwe zitte azze we die áállemael op zouwe gaon noeme.

Nou gaone me dus vedder bij de Krom, net voor de Krom dus Touringcar bedrijf de Jong en  kortbij ‘t fiespad langs de A16 an de zijkant van ‘t viaduct. Daer staot een huissie wat vroeger ‘t waotermesien was, daernaest sting een houte schuur waer van de Plaet een kaffetaoriao had.

Nou laete we de Krom achter ôôñs en gaone we richting ‘t centrum van Rezoord, maor voore we daer binne komme we nog wel wat bedrijffies en zaekies teuge. D’n eerste die we teuge komme das autorijschôôl de Meulen van Thijs de Mik en een stukkie vedder de schilder Wilschut, die zat teugenover de vlasfebriek en zaedhandel van Piet van Nes. Ietsie v’rbij de Schilder opt hoekie van de Schalk zat van de Staay die groente en fruit grossier was. Azze we dan de Schalk effe ingaon hanne me achter van die Staay Jan st Nicolaos de messelaer zitten en daer weer naest de klompemaoker Legerstee en daer weer bezije P. v d Burg die groente en fruit grossier was. Zôô dut was dan alles in de Schalk en nou momme effe op aosum komme. Demee gaon we weer trug naer de Straetweg en dan gaon we rechsaf. Een klaain stukkie v’rbij de Hervurmde kark en de school, an de linker kant, hebbie de Kikker en daer zatte ok nog een dotjie ondernemers. As eerste Van Ooijen die groente en fruit grossier was en Henk van Ooijen mit olie en huishouwelijke artikele. Schoemaoker Piet Stok zat ok hier. Op d’n hoek van de Kikker an de Waolweg zat boer Jan de Zêêuw.

We gaon de Kikker weer uit en gaon dan drek maor linksom de Waolweg in. Azze we een stukkie de Waolweg in gekomme binne, zien we eerst de houthandel van Daaole, die had altijd aan de Waolwegkant langs ‘t Waoltie van die grôôte bôômstamme leggen om te verwerke in z’n zaogerij. Daer nét v’rbij zat taxibedrijf Aoi Blaek (Aoi d’n Toeter), in een loos die hij verhuurde zat Maert v d Staay die an ootoripperaotie dee. Een stukkie gunop komme we bij ‘t spullechie van Daon Stolluk. Ok an de Waolweg zatte bar veul tuinderije en boere. Amme nou ‘s effe een bietjie affesseere komme we bij Cees de Man uit en die was meubelmaoker en stoffeerder. Een hêêl ent vedder komme we bij poelier Aort Rêêdijk, hier staot ok nog een grôôte ouwe vlasschuur waer ’t las- en constructiebedrijffie van Cees van Wingerde zat. Nou momme weer trug, want vedderop zatte enkeld en allêên tuinders en boerties.

An ‘t begin van de Waolweg zit op t’n hoek Harrebarg ‘t Waope van Rezoord en das van Freling. Azze we nou vedder op de Straetweg over de brug en bij de brug gaon we effe naer beneeje de Brêêstraet in. We motte eers effe naer ‘t begin van de Brêêstraet. Mitte rik naer de Pruimendijk lôôpe we de straet in en an de linkerkant zat timmerman Bram Hôôghart en daer weer naest bakker de Kool. D’r schijnt nae bakker de Kool ok een poppefebriek van êêne Van Haitsma ingezete te hewwe maor die het t’r mar héél effe gezeten want hij was al snel afgebrand waernae Elzerman mit potte en panne d’r gezete het. Weer laeter zat van Ochten d’r die groente en fruit grossier was en daer bezije zat Bakker Teun van der Waol. Effe een stukkie trug, an de rechterkant zat schoemaoker de Grôôt, iets vedder zat van Koote de schilder mit daer weer naest Jaop de Koning mit z’n groentezaekie (hij was ok een straetventer). Amme nou weer iets vedder deur lôôpe komme we Wilschut kachels teuge en een klaain stukkie vedder Jaop Lêêgendijk de fie(t)semaoker mit daernaest int huis de Brug Broekhuize een segaorezaek. Amme dan ‘t bochie om gaon naer de Straetweg, komme we nog v’rbij Groshart elektra en weer bove angekomme hebbe we rechs slaeger de Koning. Schuin teugenover de Koning zatte scheerwinkel van de Kool-Fraanje (laeter zat taer vrouw Jááñse mit klompe en schoene). We lôôpe deur en komme bij de bocht. Net deur ‘t bochie hebbe we links bakkerij van de Linde zitte. Schuin teugenover de bakkerij zit geraogiebedrijf en pompstejon J. Los.

Hier zemme effe stoppe want we gaon dutop de Pruimendijk in. We gaon drek naer acheran de Pruimendijk, naer ‘t schaaid Oôstendam/Rezoord en zôô lôôpe we dan weer richting ‘t centrum van Rezoord. Ok hier an de Pruimendijk zitte weer bar veul tuinderije en boerebedrijffies, ok weer veuls te veul om op te noeme. Eerst komme we v’rbij Bakkerij Maeskant en een bietjie vedder komme we langs Oskam de kaesboer en weer een bietjie vedder Plaizier de melkventer. Weer vedderop komme we bij K. van Arkel die snoep en zaeje had, nog een bietjie gunop bodedienst J. de Koning. Amme dan een stukkie deurlôôpe dan komme we bij de Vlasgebouwe van de van Nesse mit schuin d’r teugenover Noordzij, de kippenboer mit z’n aaierehandel. Dan kenne we een hêêl end deurkuiere. Nét voor ‘t tunneltie kommie langs Leen Kraonedonk,  die was groenteboer en straetventer, nog een bietjie vedder Jan van Oorschot mit z’n trááñsportbedrijffie en as leste ootobedrijf Gert Kooiman. Nou gaon we ‘t tunneltie onderdeur en gaon dan vedder de Pruimendijk op. Op ’t leste stukkie zit Hancy Gouswaerd (Hancy Prik) mit kruijenierswaor. We lôôpe vedder richting de midde en komme dan v’rbij de Rietdekkers de Ruiter en van Driel en nog v’rbij Leen van Oorschot de Messelaer. Een stukkie vedder bij Han van Ooijen mitte Theetuin en daer weer teugenover De Jong ootobedrijf, smejerij Wilschut zit weer een bietjie vedderop en daer teugenover zitte Merie en Kaotjie Visser mit t’r kruijenierswaor en dan ‘t leste huissie mit een zaekkie zat an de linkerkant en dat is van Elzerman (die dee in potte, panne en anderander huishouwelijke artikele). Voor Elzerman zat Piet van de Linde, de waogemaoker, laeter is die weer overgenomme deur van Wijkhuize. Dan binne we weer op te Straetweg en gaon we vedder waere we gebleve wazze bij bakker Van de  Linde. Lôôpes langs de Grifformeerde kerk en de school komme we teugenover de school de kruijenierszaek van de daomes de Jong teuge mit daer weer naest de mannefaktuurewinkel van Plooniao Remijn (laeter van de Berg). Recht teugenover de Maurusweg ziene we de groentezaek van Jan Kraonedonk. Vedder de Straetweg op komme we op d’n hoek Ouwendijk/Straetweg de kruijenier Aol Blaek teugen en ietsie vedder Bodedieñst Piet Liebeek. Een stukkie deur ziene we de timmerman houthandel Aoi Lêêgendijk, weer een stukkie vedder zien we een grôôt vlasgebouw mitte Luifel en daer schuin teugenover schilder de Koning.

We lôôpe deur en komme langs dokter Hôôgzand (laeter Crezée) en de vêêars Jaorsma. Net voor de Bellevue komme we nog bij de hovenier Arnold Pol mit daernaest Gart van de Waol die in tuinmesjienes dee. Op d’n hoek Lêêgendijk/Straetweg staot kufee/restaurant de Bellevue van L. Haogendijk. We gaon hier maor effe rechsom de Lêêgendijk op, azze we een stukkie gelôôpe hebbe krijge we links de bibliotheek van Jan van Die en vedderop komme we langs de nôôdslachting van Klootwijk. Een bietjie vedder hemme Aorend Lêêgendijk Snoep verkôôp (die saome mit Henk van Ooije êên van de oprichters wazze van de Rekarkse weekmart) en vedderop het A. Wilschut ( Aoi de pijp) z’n smejerij mit weer iets vedder de timmerman Visser en azze we dan weer een stuk vedder lôôpe, v’rbij de kark van de grifformeerde gemêênte, daer hebbie Coba van Dam de naoister en teuge de Rijksweg an zitte drukkerij Broekzitter. Hier gaon we weer trug, want we wille ‘t allêênnug over de Rezoorse ondernemers hewwe. En ok hier an de Lêêgendijk zitte weer horrie op tuinderijen, veuls te veul om op te noemen.

Bij trugkomst bij de Straetweg gaon we rechsom, we komme dan as eerste Piet Punt d’n olieboer teuge mit taer naest schilder van Koote die z’n Lôôds in de Breëstraet hêt. Een klaain stukkie vedder zien we kapper Breur en twêê huissies vedder fietsemaoker Aoi de Jong. Lôôpe we nog een stukkie deur dan komme we bij zaedhandelaer Gerrit van Gaomere. Ok hierzôô in dut stukkie Straetweg zitte weer ontaerd veul tuinders. Net v’rbij tend van d’n Ouwendijk krijge we an de linker kant Wout Kraonendonk de melkboer. Daernaest zit Wout Nugtere de tuinder en hij was ok handelaer in groente en fruit. We lôôpe deur en komme in de Zwaon, an de linkerkant passeren we Vlasboerderij Landzigt van Plaisier. In een schuur van Plaisier, net v’rbij de boederij, zit Bosschaort mit gaskachelties en anleg van gaslaaidinge. Dan komme we bij de Daomes Romijn mit t’r kruijenierszaekie en een stukkie vedderop zit bakker De Geus (laeter wier dut Blaok). Azze we deur stappe komme we bij J. van Os, dat is een groenteboer en straetventer, gaon we daer weer v’rbij dan zit schilder Jan Gouman mit taer teugenover Van de Wel segaorezaekie en rechs daervan zat Vught in het brandweerhuissie.

Naest Gouman zat Lokerse Mannefaktuure en teugenover zijn Moerkerke de schoemaoker. In dut stukkie hemme vedder ok nog Spaon de handelaer (die dee in zaeje en in tuingerêêdschappe) en Bestebreurtie de tummerman. In de tummerschuur van Bestebreurtie zat ok nog Verduin de Urregelkastenbouwer, Verduin zelluf weunde in Slikkeveer, Thááñs hebbie hier ok nog Bestebreurtie mit z’n ootobedrijf en bezienepomp. In een schuurtie van Bestebreurtie hieuwe de Grifformeerde kerk (de Westzijkerk). An den overkant net voor de Esso Bezienepomp van Bestebreurtie zit A. Molendijk dun dakdekker, die z’n opslag bij Huug Kooiman an de Waolweg het, en derachter hebbe we nog De Jong Tuinbenôôdugdhede. We gaon nou weer vedder de bocht in naer de Wessij. In de bocht hebbe we ‘t hervurmde kerkie van de Zwaon, mit taernaest de smeejerij van Van Kempe die ok nog in huishouwelijke artikele gehandeld het, d’rnaest zit Hemmes mit z’n drankkieszaekkie. En ietsie vedder zit Huizer de Fruitteelder. Lôôppie nou deur de wessij in kommie nog teuge Elands de schoemaoker (en paerdetuigmaoker)daernaest zat Jan Opmeer de timmerman en die had teugenover zijn Van Wingerde, de lompenboer. Vedder van Ooije de timmerman en Van Ooije mit huishouwelijke spulle en een stukkie vedder Garrit de Jong Kruijenierswaor (laeter is daer Piet Hooimeijer in gegaon) de Jong was ok een straetventer. Een stukkie daer verbij in de Hôôgehuize zat P. Leensvaert de melkventer. Dan kenne we een hêêl stuk vedder totte we bij Groenenbôôm de melkboer komme (en ok die was straetventer) een stukkie v’rbij Groenenbôôm hebbie de Voorweg. Azze we deuze in kijke ziene we rechs de mooie boederij Bouwlust van Klaainjan staon mit schuin daer teugenover Joris Huizer de zaedteeler (en handelaer), vedder zitten d’r an de Voorweg héél veul tuinders. We lôôpe vedder op wessij Straetweg en komme langs poelier/aaierhandel Meulendijk, voorheen zat hier Gerrit de Grôôt mit kruijenierswaor. We lôôpe vedder totte we bij ‘t melkhuissie van Stolke an komme, hier ko je vroeger een glaessie melluk of limenaode drinke. Nog een klaain endjie vedder lôôpe en we krijge nog Boshuize mit strôô en dan ziene we de Krommeweg. An de rechterkant, ant begin de stee van Blokke. We stoppe hier effe mit lôôpe want vedder zatte d’r hier niet zôôveul winkeltjies of zaekies meer, allêên an de Krommeweg zat nog klompemaoker van Kessel en wederom héél veul tuinders en boerelandbouwers. Dat geldt ok voor de Straetweg vedder naer Rotterdam toe en de Verbindingsweg naer ’t durp (Rekark).

We gaon trug en lôôpe dan de straetweg onderlangs en daer hewwe we ok nog een paor bedrijffies ! As eeste komme we langs Henk de Kôôl, die was groentenboer en straetventer. Vedder komme we nog langs Jan Rêêdijk fuuraogiehandel mit daernaest Bas van Noord mit groente en fruit. Daer weer naest zat Teun Rêêdijk ok mit fuuraogiehandel. Nou gaon we weer een stuk vedder lôôpe en dan komme we nog langs de boederij vêêlust van Commijs en net voore we weer omhôôg gaon en de Straetweg op komme, komme we nog langs de school en stoppe effe om op aosum te komme dan gaone we demee weer vedder.

Nou gaone me nog effe een stuk vedder bij de Noldijk. Daer zat bakker Anderweg mit z’n bakkerij en dakdekker Cor Broekhuize. An de gebroke Meeldijk zat Willemstein Trááñsport. We gaon vedder trug tot achteran d’n Ouwendijk en komme al drek bij Maorius de Waerd die groetes en fruit had en grossier was. Daernaest zat Bestenbreurtie mit een kruijenierswinkel en ok hij was straetventer, iets vedder zat Van Tilburg d’n annemer en weer een stukkie vedder zat W. van de Burg die ok dee in groente en fruit. Dan kenne we een stuk deurlôôpe en komme langs de Pijpeben, Schuin teugeover de Pijpeben tusse den Ouwendijk en den Straetweg hêt vrouw Bervoets d’r Kruideniers winkeltie, beneje aan de Straetwegkant hebbie de Warkplaes van d’r man klopenmaoker Bervoets, azze we dan weer vedder gaon an den Ouwendijk komme we dan aaidelijk bij de Naant “De Vlasschuren”. Teugenover de Naant zat nog Braovenboer die ok in groentes en fruit dee en grossier was. We lôôpe vedder en komme bij de fietsemaoker van der Staoij, un klain stukkie vedder hebbie ‘t trááñsportbedrijf Van de Heerik. Gaon we vedder dan komme we bij Griet van Die (van Nele). En weer vedder dan komme we langs anderander Vlasfebrieke van de van Nesse en langs Cor van de Leer (de groeteboer), en Jôôst Hooimeijer. Weer een stukkie vedder richting meulen lôôpende komme we nog langs de beroepsvisser Gerrit de kruik de paolingvisser, en daernaest hejje Floor van der Waol groentes en fruit grossier. Dan komme we ant begin van d’n Ouwendijk bij de trots van Rezoord : de Meule de Karsenbôôm waer meulenaer Gerrit de Kôôl (zn bijnaom was Gerrit de meelmuis) saome mit z’n broer Reinier (Nier) de Kôôl ‘t graon maolde tot meel.

Zôô ! En dan hebbe we wel zôôn bietjie alle ondernemers van Rezoord wel gehad. Allêên an de Langeweg waer Lêênheer mit z’n kruijenierswaor zat en Aort van Wingerde de handelaer in kippe en knijne, die wazze we effe vergete.

Allicht dan d’r in dut verhaol dingers niet kloppe. Tis ok maor een fiktieve wandeling deur ’t durp om de ondernemers die d’r geweest binne op te noeme saome mit t’r opvolgers maor je krijgt t’r toch een aerdugen indruk van al dat ondernemerschap in Rezoord want we hebbe d’r in dut verhaol toch zeker wel zôôn 170 genoemd.

Geschreve deur een Kraoi. G. van ’t Zelfde, uit wat t’m zelluf bij stong en

J.G. van ’t Zelfde – de Graaf, C.  Groenenboom, H. van Ooijen, T. van de Burg.

Int Rezoors vertaold deur  drs. S. de Vos

V3.

Een nawoord bij de vertaling van ‘Een tochie deur Rezoord langs winkelties en klaaine bedrijfies'

Vertalen van de ene taal naar de andere is altijd een lastig karwei. Als vertaler zit je voortdurend te worstelen hoe je een te vertalen woord of uitdrukking van de ene taal het best kunt zetten in de andere. Wanneer je vertaald van de ene standaardtaal naar de andere, bijvoorbeeld van Zweeds naar Nederlands, heb je hulpmiddelen die je bij die moeilijke klus na kunt slaan, zoals grammatica’s, woordenboeken en moedertaalsprekers waar je ten rade kunt gaan als je zit met een vraag.
 
Anders wordt het als je gaat vertalen van een standaardtaal naar een dialect, dikwijls heb je wel moedertaalsprekers maar geen goede woordenboeken, geen grammatica’s en bovenal : geen vastgelegde spelling. Je zit dus niet alleen met het probleem hoe je een woord of uitdrukking moet vertalen, je zit dan ook nog eens met het probleem hoe je jouw vertaalde woord moet spellen.

De taal waarin ik deze tekst heb vertaald is het Rezoors, de oorspronkelijke taal van Rijsoord. Als dagelijkse omgangstaal is dit bijzondere dialect nagenoeg verdwenen uit het dorp, maar (nog) niet vergeten. Zelf ben ik een van de allerlaatste, en waarschijnlijk de allerjongste, die nog dagelijks en vloeiend het Rezoors spreekt. Mijn moerstaol heeft geen woordenboek, geen grammatica en géén vastgelegde spelling. Wellicht zullen velen wijzen op Wandelinge deur Resoord een boek, wat dik vijftig jaar geleden verscheen en geheel geschreven is in de Oudrezoorse taal. Hoewel ik sterke bewondering heb voor de man die dit boek geschreven heeft, is de spelling alles behalve toegankelijk en sterk verouderd. In de vele jaren die verstreken zijn nadat het boekie in omloop is gekomen, hebben nauw verwante dialecten als het Hoekschewaerds en het Westalblasserwaerds heldere en duidelijke spellingsregels opgezet. Vanwege de nauwe verwantschap kwa klank en grammatica met deze gebieden heb ik deze spelling grotendeels nagevolgd, immers : waarom zou je het wiel opnieuw willen uitvinden ?

Hieronder volgt allereerst een spellingwijzer waarin ik de belangrijkste klanken van het Rezoors uitbeeld en beschrijf, dit wordt gevolgd door een korte bloemlezing uit de Rezoorse grammatica. Het is slechts een korte handsgreep, het is niet de bedoeling dat ik hier een volledige grammaticale beschrijving geef van het Rezoors, dat is iets wat ik graag bewaar voor een volgend project waar het meer op zijn plaats is.

Spellingwijzer :

Ae klinkt als de ai in militair en als de e in het Engelse there. De klank kan soms echter wat opener klinken waardoor de a iets meer domineert en klank wat minder scherp klinkt. Vb : ’s aevus, daer, slaeger, waer
 
Ao klinkt als de a in het Engelse father of wall. Vb : gaon, maon, slaon, staon
Êê klinkt als de ee in het Nederlandse veer. Vb : belnêênt, brêêd, twêê, vrêêselijk

Ôô klinkt als de oo in het Nederlands boor. Vb : brôôd, grôôt, kôôpe, zôô

Ñ is een sterk nasale klank, een n die je door je neus uitspreekt, alsof je heel erg verkouden bent, zoals in het Frans. Vb : bôôñse, êêñs, gááñs, ôôñs

Ar in ouder Rezoors werd de e voor een r uitgesproken als een a, dit verschijnsel raakte al in de vergetelheid voor de oorlog. Vb : arg, harrebarg, kark, wark

Enkele belangrijke grammaticale eigenschappen van het Rijsoords :

Eigennamen worden in het Rezoors verbogen zodra ze niet als onderwerp in een zin staan. Basisregel daarbij is dat een naam die eindigt op een medeklinker een buigings –e krijgen (Janne weuning voor Jan zijn woning) en namen die eindigen op een klinker een –s (Geef ‘t ’s an Maorties voor Geef het eens aan Maartje). Wat absoluut niet kan in het Rezoors is een zin als *Janne gong passies kuiere, dit kan alleen verwoord worden als Jan gong passies kuiere.

In het Rezoors eindigen alle verkleinwoorden op –ie met als bijvormen t(j)ie (bôôñtjie, deurtie, kwartie), -pie (bezempie, bôômpie, gehaaimpie) –kie (paelinkie, keuninkie, weuninkie), -chie (laochie, touwchie, vrouwchie), -echie (blommechie, mannechie, vellechie).

Het oude mannelijke lidwoord d’n komt nog voor in het Rezoors, zo zegt men d’n boer maar de boerin. Dit oude lidwoord voldoet aan de zogenaamde bdht-regel, dit wil zeggen dat d’n voorkomt voor mannelijke woorden die beginnen met een b (d’n baos, d’n boer), een d (d’n dokter, d’n domenee), een h (d’n harrest, d’n hond) en een t (d’n tuin). Thans duikt d’n ook op voor mannelijke woorden die met een klinker beginnen : d’n aevund, d’n oorlog.

Bijvoegelijke naamwoorden die een mannelijk woord van de bdht-regel vooraf gaan, worden verbogen met een –n : een mooien aevund, d’n nieuwen domenee, een braoven hond, enz

Het Rezoors is niet vies van voegwoordvervoeging : dadde we (dat we), offe ze (of ze), azze we (als we). Dit verschijnsel blijft niet beperkt tot voegwoorden maar komt ook voor bij bijwoorden en sommige werkwoorden : toene me (toen we), wat doene ze ? (wat doen ze). Opmerkelijk zijn verder nog vormen als an ze (als ze), omdan ze (omdat ze) en mon ze (moeten ze), hen ze/henne ze  (hebben ze).

Tot slot wil ik nog zeggen dat vertalen altijd kiezen is. Ook ik stond met het vertalen van deze tekst voor keuzes. Ik heb deze tekst zo dicht mogelijk vertaald naar mijn eigen dagelijkse spreektaal, waar ik twijfelde heb ik terug gegrepen naar Wandelinge deur Resoord. Allicht dat ik niet altijd de juiste keuze heb gemaakt en misschien zelfs ook fouten heb gemaakt. Mocht er tijdens het lezen commentaar oprijzen dan hoef ie je schréét niet te houwe.

 
drs. Stephan de Vos